0 (212) 916 38 38

Sözlük

ERP, üretim ve finans terimleri sözlüğü

ERP alanında sık kullanılan kavramları sade tanımlarla bir araya getirdik. Her terim tek başına okunabilir; ilgili olanlar Qera modül sayfalarına bağlanır.

ERP & Planlama Temelleri

ERP (Kurumsal Kaynak Planlama)

ERP, bir işletmenin finans, üretim, satın alma, stok, satış ve insan kaynakları gibi temel süreçlerini tek bir veri tabanında ve ortak bir yazılımda birleştiren kurumsal yazılımdır. Amaç, departmanların ayrı ayrı tuttuğu tabloları ortadan kaldırıp herkesin aynı veriyle çalışmasını sağlamaktır.

Qera ERP

Bulut ERP

Bulut ERP, yazılımın işletmenin kendi sunucusuna kurulmadığı, sağlayıcının veri merkezinde çalıştığı ve internet üzerinden tarayıcıyla kullanıldığı ERP modelidir. Sunucu, yedekleme ve güncelleme işlerini sağlayıcı üstlenir; işletme donanım yatırımı yapmaz ve sisteme her yerden erişir. Şirket içi (on-premise) kurulumda ise yazılım işletmenin kendi sunucularında çalışır ve bakımını işletme yürütür.

Qera ERP

POC (Kavram Kanıtı, Proof of Concept)

POC, bir yazılımın işletmenin kendi verisi ve süreçleriyle çalışıp çalışmadığını satın alma kararından önce sınamak için yapılan deneme çalışmasıdır. Hazır örnek veriyle yapılan demodan farkı, işletmenin kendi ürün, müşteri ve sipariş kayıtlarının kullanılmasıdır. Qera demoyu bu yöntemle yapar: sistemi işletmenin verileriyle kurar ve çalışırken gösterir.

Kendi verinizle demo (POC)

MRP (Malzeme İhtiyaç Planlama)

MRP, üretim planı ve satış tahminlerinden yola çıkarak hangi hammadde ve yarı mamulün, ne miktarda ve ne zaman gerektiğini hesaplayan yöntemdir. Reçeteler, mevcut stok ve tedarik süreleri dikkate alınarak satın alma ve üretim emirleri önerir.

MRP modülü

Ürün Ağacı / Reçete (BOM, Bill of Materials)

Ürün ağacı (üretim reçetesi), bir mamulün üretilmesi için gereken hammadde, yarı mamul ve ambalajın miktarları ve fire oranlarıyla birlikte kademeli olarak listelendiği kayıttır. İngilizce kısaltması BOM olarak kullanılır. Üretim planlama, maliyetleme ve MRP hesaplamalarının temel girdisidir.

Üretim Planlama

Ana Veri

Ana veri, işletmenin her işlemde yeniden kullandığı sabit tanımlardır: stok kartları, cari kartlar, hesap planı, ürün ağaçları ve fiyat listeleri. Sipariş, fatura ve üretim kayıtları bu tanımlara dayandığı için ana verideki bir hata bütün raporlara yansır; bu nedenle yeni kart açılışı çoğu işletmede onaya bağlanır.

Ana veri yönetimi yazısı

Stok Kartı

Stok kartı, bir malzemenin ya da ürünün kodu, adı, birimi, türü (hammadde, yarı mamul, mamul, ticari mal, sarf malzemesi) ve muhasebe bağlantısı gibi bilgilerinin tutulduğu ana kayıttır. Alış, satış, üretim ve sayım hareketleri bu karta işlenir.

Stok & Depo (WMS)

Uyum ve Boşluk Analizi (Fit-Gap)

Uyum ve boşluk analizi, işletmenin mevcut iş yapış biçimi ile ERP yazılımının standart süreçlerinin karşılaştırılmasıdır. Standart akışın karşıladığı işler uyum, karşılamadığı işler boşluk olarak ayrılır; her boşluk için sürecin mi değişeceğine yoksa yazılımın mı özelleştirileceğine karar verilir.

Danışmanlık ve metodoloji

Kavramsal Tasarım Belgesi

Kavramsal tasarım belgesi, bir ERP projesinde şirket süreçlerinin, yetki matrislerinin ve veri akışlarının yazılım üzerinde nasıl kurulacağını anlatan belgedir. Uyum ve boşluk analizinden sonra hazırlanır ve kurulumun neye göre yapılacağını gösterir.

Üretim & Operasyon

MES (Üretim Yürütme Sistemi)

MES, üretimin sahadaki gerçekleşmesini anlık olarak izleyen ve yöneten sistemdir. İş emirleri, makine durumları, duruşlar ve üretilen miktarlar gibi verileri toplayarak planlanan üretim ile fiili üretim arasındaki farkı gösterir.

Sahadan Veri Toplama & MES

OEE (Toplam Ekipman Etkinliği)

OEE, bir makine veya hattın ne kadar verimli kullanıldığını ölçen göstergedir ve kullanılabilirlik, performans ile kalite olmak üzere üç bileşenin çarpımından oluşur. Duruşların, yavaşlamaların ve hatalı üretimin etkisini tek bir oranda özetler.

Sahadan Veri Toplama & MES

WMS (Depo Yönetim Sistemi)

WMS, deponun içindeki mal kabul, yerleştirme, toplama, sayım ve sevkiyat süreçlerini yöneten sistemdir. Raf adresleri, lot ve seri takibi ile el terminali entegrasyonu sayesinde stok doğruluğunu ve depo verimliliğini artırmayı hedefler.

Stok & Depo (WMS)

Lot / Parti İzlenebilirliği

Lot izlenebilirliği, bir ürün partisinin hammaddesinden sevkiyatına kadar her aşamasının kayıt altına alınarak ileri ve geri yönde takip edilebilmesidir. Gıda, ilaç ve kimya gibi sektörlerde kalite, geri çağırma ve mevzuat uyumu için büyük önem taşır.

Kalite modülü

EAM (Kurumsal Varlık Yönetimi)

EAM, makine, tesis ve ekipman gibi fiziksel varlıkların tüm yaşam döngüsünü, bakım planlamasını, arıza kayıtlarını ve maliyetlerini yöneten yaklaşımdır. Planlı ve kestirimci bakım ile beklenmeyen duruşları azaltmayı ve varlık ömrünü uzatmayı amaçlar.

Bakım & Varlık Yönetimi (EAM)

İş Emri (Üretim Emri)

İş emri, belirli bir üründen belirli bir miktarın hangi rotada ve hangi tarihlerde üretileceğini gösteren üretim talimatıdır. Malzeme çıkışları, işçilik ve üretilen miktar bu emre işlenir; böylece planlanan ile gerçekleşen karşılaştırılır.

Üretim Planlama

Rota ve İş Merkezi (İstasyon)

Rota, bir ürünün üretiminde hangi operasyonların hangi sırayla, hangi iş merkezinde ve ne kadar hazırlık ve işlem süresiyle yapılacağını gösteren operasyon dizisidir. İş merkezi (istasyon), bu operasyonların yapıldığı makine, hat ya da tezgâh grubudur.

Üretim Planlama

Çizelgeleme (Geriye ve İleriye Doğru)

Çizelgeleme, iş emirlerinin iş merkezlerinin kapasitesine göre takvime yerleştirilmesidir. Geriye doğru çizelgelemede teslim tarihinden başlanarak en geç başlama tarihi bulunur; ileriye doğru çizelgelemede bugünden başlanarak en erken bitiş tarihi hesaplanır.

Üretim Planlama

Fason

Fason, üretimin bir operasyonunun işletme dışındaki bir atölyeye ya da firmaya (fasoncuya) yaptırılmasıdır. Malzeme fasoncuya sevk edilir, işlem görmüş ürün geri alınır; gönderilen malzemenin mülkiyeti işletmede kaldığı için stoğu ayrı izlenir.

Fason üretim yönetimi yazısı

Fire

Fire, üretim, depolama ya da taşıma sırasında oluşan malzeme kaybıdır. Ürün ağacında oran olarak tanımlanır; gerçekleşen fire bu oranla karşılaştırılarak maliyete yansıtılır.

Üretim Planlama

Duruş

Duruş, bir makinenin ya da hattın üretim yapması gerekirken çalışmadığı süredir. Arıza, hazırlık ya da malzeme bekleme gibi nedeniyle birlikte kaydedilir ve OEE hesabında kullanılabilirlik oranını düşürür.

Sahadan Veri Toplama & MES

Sahadan Veri Toplama

Sahadan veri toplama, üretilen miktarın, duruşların ve operatör sürelerinin üretim hattındaki ekranlar, el terminalleri ya da makine sensörleri aracılığıyla anında kaydedilmesidir. Kâğıt formların sonradan sisteme girilmesinin yerini alır.

Sahadan Veri Toplama & MES

Adresli Depo

Adresli depo, deponun koridor, raf, kat ve göz olarak kodlandığı ve her ürünün hangi adreste durduğunun sistemde tutulduğu depo düzenidir. Yerleştirme ve toplama işlemleri bu adreslere göre yapılır.

Stok & Depo (WMS)

Serbest, Bloke ve Karantina Stok

Serbest stok, kullanıma ve satışa açık olan stoktur. Karantina stok kalite kontrol sonucunu bekleyen, bloke stok ise hasar ya da iade gibi bir nedenle kullanımı engellenen stoktur. Bu ayrım, uygun olmayan malın üretime ya da sevkiyata girmesini önler.

Kalite modülü

Tedarik & Satın Alma

3'lü Eşleştirme (3-Way Matching)

3'lü eşleştirme, bir tedarikçi faturasının ödenmeden önce satın alma siparişi ve mal kabul (irsaliye) belgeleriyle karşılaştırılmasıdır. Miktar ve tutar bu üç belge arasında uyuştuğunda fatura onaylanır; bu kontrol hatalı ve yetkisiz ödemeleri önlemeye yardımcı olur.

Satın Alma modülü

Teklif Toplama (RFQ, Request for Quotation)

Teklif toplama, bir alıcının belirli mal veya hizmet için birden fazla tedarikçiden fiyat ve şart teklifi istemesidir. Gelen teklifler fiyat, teslim süresi ve vade açısından karşılaştırma cetvelinde yan yana değerlendirilir. İngilizce kısaltması RFQ olarak kullanılır.

Tedarikçi Portalı (SRM)

Konsinye (Consignment)

Konsinye, malın mülkiyetinin satıcıda kalarak alıcının deposunda veya rafında bulundurulduğu, yalnızca kullanıldığında ya da satıldığında faturalandığı bir tedarik modelidir. Hem stok maliyetini hem de satış riskini taraflar arasında farklı dağıtır.

Stok & Depo (WMS)

Satın Alma Talebi

Satın alma talebi, bir ihtiyaç için sistemin ya da kullanıcının oluşturduğu şirket içi talep belgesidir. Onaylandıktan sonra teklif toplama ve sipariş adımlarına geçilir.

Satın Alma modülü

Bakiye Sipariş

Bakiye sipariş, parça parça teslim edilen bir siparişin henüz teslim alınmamış kalan miktarıdır. Kalan miktarın ve gecikmenin izlenmesi tedarik planlamasının temel girdilerindendir.

Satın Alma modülü

Finans & Muhasebe

Cari Hesap

Cari hesap, bir işletmenin müşteri veya tedarikçi gibi bir tarafla arasındaki borç ve alacak hareketlerinin sürekli olarak izlendiği hesaptır. Bakiyesi, tarafın o anki net borçlu veya alacaklı durumunu gösterir.

Cari Hesap Yönetimi

Konsolidasyon

Konsolidasyon, bir holding veya grup içindeki birden fazla şirketin mali tablolarının, grup içi işlemler elimine edilerek tek tablo halinde birleştirilmesidir. Amaç, grubun gerçek finansal durumunu tek tabloda göstermektir.

Holding Konsolidasyon

Amortisman

Amortisman, bir sabit kıymetin ediniminden kaynaklanan maliyetin, faydalı ömrü boyunca gider olarak dağıtılmasıdır. Böylece varlığın değer kaybı, ait olduğu dönemlerin mali tablolarına yansıtılır.

Demirbaş & Sabit Kıymet

KDV (Katma Değer Vergisi)

KDV, mal ve hizmetlerin üretiminden tüketimine kadar her aşamada eklenen değer üzerinden alınan dolaylı bir vergidir. İşletmeler hesapladıkları KDV ile indirilecek KDV arasındaki farkı dönemsel beyanname ile vergi idaresine bildirir.

e-Dönüşüm

Hesap Planı ve Muavin Hesap

Hesap planı, işletmenin muhasebe kayıtlarında kullandığı hesapların kodlu listesidir. Türkiye’de Tekdüzen Hesap Planı esas alınır; ana hesaplar muavin ve alt muavin hesaplara bölünerek ayrıntılandırılır.

Muhasebe modülü

Masraf Merkezi

Masraf merkezi, giderlerin departman, şube ya da proje gibi birimlere göre izlenmesini sağlayan muhasebe kırılımıdır. Gelirler de aynı kırılımda izlendiğinde kâr merkezi adını alır; böylece her birimin kâr ve zararı ayrı görülür.

Bütçe Yönetimi

Mizan

Mizan, belirli bir tarihte bütün hesapların borç ve alacak toplamlarını ve bakiyelerini gösteren çizelgedir. Kayıtların dengede olup olmadığını denetlemek ve mali tabloları hazırlamak için kullanılır.

Muhasebe modülü

Entegrasyon Havuzu

Entegrasyon havuzu, fatura, irsaliye, kasa, banka ve bordro gibi hareketlerin muhasebe fişine dönüşmeden önce toplandığı ve kontrol edildiği ara alandır. Onaylanan hareketler yevmiye fişine dönüştürülür.

Cari Hesap Mutabakatı

Cari hesap mutabakatı, işletmenin müşteri ve tedarikçileriyle karşılıklı borç ve alacak bakiyelerini karşılaştırıp teyit etmesidir. Türkiye’de Ba ve Bs formlarıyla bildirilen alış ve satışların karşı tarafın bildirimiyle tutması gerektiği için mutabakat dönemsel olarak yapılır.

Cari Hesap Yönetimi

Yaşlandırma

Yaşlandırma, müşteri ve tedarikçi bakiyelerinin vadesi geçen gün sayısına göre gruplandırılmasıdır. Hangi alacağın ne kadar geciktiği görülür ve nakit akışı riski buna göre değerlendirilir.

Cari Hesap Yönetimi

Kur Farkı

Kur farkı, dövizli bir alacağın ya da borcun kayda alındığı tarihteki kur ile ödeme ya da değerleme tarihindeki kur arasındaki farktan doğan tutardır. Lehe olan fark gelir, aleyhe olan fark gider olarak kaydedilir.

Muhasebe modülü

Reeskont

Reeskont, vadesi gelmemiş alacak ve borç senetlerinin dönem sonunda bilanço günündeki değerine indirgenmesidir. Vadeye kadar olan sürenin faizi hesaplanarak senedin tutarından ayrılır.

Sabit Kıymet

Sabit kıymet, işletmenin bir yıldan uzun süre kullanmak üzere edindiği makine, taşıt, demirbaş ve benzeri varlıklardır. Satın almadan hurdaya ayrılana kadar izlenir ve değeri amortisman yoluyla gider yazılır.

Demirbaş & Sabit Kıymet

e-Dönüşüm & Mevzuat

e-Fatura

e-Fatura, kâğıt faturayla aynı hukuki niteliğe sahip, elektronik ortamda düzenlenen ve belirlenen standartlara göre saklanan faturadır. Genellikle kayıtlı kullanıcılar arasında resmî bir sistem üzerinden iletilir ve elle veri girişini azaltır.

e-Dönüşüm

e-İrsaliye

e-İrsaliye, malın sevki sırasında düzenlenen kâğıt sevk irsaliyesinin elektronik karşılığıdır. Sevkiyatın elektronik ortamda belgelenmesini ve takip edilmesini sağlayarak lojistik süreçlerini dijitalleştirir.

e-Dönüşüm

e-Defter

e-Defter, yevmiye defteri ve defter-i kebir gibi yasal muhasebe defterlerinin belirlenen elektronik formatta tutulması, beratlarının Gelir İdaresi Başkanlığı sistemine yüklenmesi ve saklanmasıdır. Kâğıt defter basımı ve tasdik süreçlerini elektronik ortama taşır.

Muhasebe modülü

KVKK (Kişisel Verilerin Korunması Kanunu)

KVKK, Türkiye’de kişisel verilerin işlenmesine, saklanmasına ve aktarılmasına ilişkin kuralları belirleyen kanundur. İşletmelere veri güvenliği, aydınlatma ve ilgili kişilerin haklarına saygı konusunda yükümlülükler getirir.

Güven & Uyum

GDPR (Genel Veri Koruma Tüzüğü)

GDPR, Avrupa Birliği’nin kişisel verilerin korunmasına ilişkin tüzüğüdür. AB’deki kişilerin verilerini işleyen kuruluşlar için coğrafi konumdan bağımsız olarak şeffaflık, rıza ve veri güvenliği gibi yükümlülükler tanımlar.

Güven & Uyum

e-Arşiv Fatura

e-Arşiv Fatura, e-Fatura sistemine kayıtlı olmayan alıcılara ve son tüketicilere elektronik olarak düzenlenen faturadır. Düzenleyen işletme faturayı elektronik ortamda saklar ve alıcıya kâğıt ya da elektronik olarak iletir.

e-Dönüşüm

Berat (e-Defter Beratı)

Berat, e-Defterin belirli bir döneme ait özet bilgilerini içeren ve Gelir İdaresi Başkanlığı onayını taşıyan elektronik dosyadır. Defterlerin yasal geçerliliği için beratların süresinde yüklenmesi gerekir.

e-Dönüşüm

Tevkifat

Tevkifat, KDV’nin bir kısmının satıcı yerine alıcı tarafından vergi dairesine ödenmesidir. Mevzuatla belirlenen işlemlerde uygulanır ve faturada tevkifat oranı ayrıca gösterilir.

Satış & Müşteri

CRM (Müşteri İlişkileri Yönetimi)

CRM, bir işletmenin aday ve mevcut müşterileriyle ilişkilerini, iletişim geçmişini, fırsatları ve satış sürecini tek yerde yöneten yaklaşımdır. Satış, pazarlama ve servis ekiplerinin aynı müşteri bilgisine bakmasını sağlar.

CRM modülü

BPM (İş Süreçleri Yönetimi)

BPM, bir kurumdaki iş süreçlerinin tasarlanması, otomatikleştirilmesi ve sürekli iyileştirilmesi yaklaşımıdır. Onay akışları ve görev atamaları gibi adımları kurallara bağlayarak süreçlerin tutarlı ve izlenebilir biçimde işlemesini hedefler.

İş Akışı / BPM

SLA (Hizmet Düzeyi Anlaşması)

SLA, bir hizmet sağlayıcı ile müşteri arasında, sunulacak hizmetin kalite ve performans seviyelerini (örneğin yanıt veya çözüm süreleri) tanımlayan anlaşmadır. Beklentileri ölçülebilir hedeflere bağlayarak iki taraf için de referans oluşturur.

Güven & Uyum

Aday Müşteri ve Fırsat

Aday müşteri, henüz satış yapılmamış ama satış potansiyeli taşıyan kişi ya da kurumdur. Görüşme somut bir ihtiyaca dönüştüğünde fırsat olarak kaydedilir ve teklif öncesi, teknik değerlendirme, pazarlık ve kapanış gibi aşamalarla izlenir.

CRM modülü

İskonto

İskonto, liste fiyatı üzerinden yapılan indirimdir. Müşteri sınıfına, ürün grubuna ya da ödeme vadesine göre tanımlanır; kademeli iskontoda oranlar art arda uygulanır.

Kredi Limiti ve Risk Kontrolü

Kredi limiti, bir müşteriye açık hesapla satılabilecek en yüksek tutardır. Risk kontrolünde müşterinin açık bakiyesi, vadesi gelmemiş çek ve senetleri ile alınan teminatlar birlikte değerlendirilir; limit aşıldığında yeni sipariş onaya düşer ya da durdurulur.

Cari Hesap Yönetimi

Çeki Listesi

Çeki listesi, bir sevkiyattaki kolilerin, paletlerin ya da konteynerlerin içeriğini, adetlerini ve ağırlıklarını gösteren sevk belgesidir. İhracatta gümrük işlemleri için faturayla birlikte düzenlenir.

Dış Ticaret

Fiyat Farkı Faturası

Fiyat farkı faturası, daha önce faturalanmış bir satışın fiyatında sonradan oluşan artış ya da azalış için düzenlenen faturadır. Kur, hammadde fiyatı ya da sözleşme koşulundaki değişiklikler bu farkı doğurabilir.

Veri & Teknoloji

Low-Code (Düşük Kod)

Low-code, uygulamaların büyük ölçüde görsel araçlar ve hazır bileşenlerle, en az miktarda elle kod yazılarak geliştirilmesini sağlayan yaklaşımdır. İş ihtiyaçlarına göre form, akış ve ekranların daha hızlı oluşturulmasını sağlar.

CFM (low-code)

SSO (Tek Oturum Açma, Single Sign-On)

SSO, kullanıcıların tek bir kimlik bilgisiyle birden fazla uygulamaya ayrı ayrı giriş yapmadan erişebilmesini sağlayan kimlik doğrulama yöntemidir. Kullanıcının işini kolaylaştırır, parola yönetimini tek merkezde toplar.

Güven & Uyum

IoT (Nesnelerin İnterneti)

IoT, sensör ve cihazların internet üzerinden veri toplayıp paylaşmasını ifade eden teknoloji alanıdır. Üretimde makine ve saha verilerinin anlık olarak sistemlere aktarılmasıyla izleme ve otomasyon olanağı sağlar.

IoT modülü

İnsan Kaynakları & Bordro

Puantaj

Puantaj, çalışanların bir dönemde kaç gün ve kaç saat çalıştığını, fazla mesaisini, izin ve devamsızlığını gösteren çizelgedir. Giriş ve çıkış verisi personel devam kontrol sisteminden (PDKS) alınır ve bordronun temelini oluşturur.

İnsan Kaynakları

Bordro Tahakkuku

Bordro tahakkuku, çalışanın brüt ücretinden sigorta primi, gelir vergisi ve damga vergisi gibi yasal kesintilerin hesaplanarak net ücretin ve işveren maliyetinin belirlenmesidir.

İnsan Kaynakları

Özlük

Özlük, çalışanın kimlik, sözleşme, eğitim, izin ve sağlık raporu gibi bilgi ve belgelerinin tutulduğu personel dosyasıdır. İşveren bu dosyayı tutmakla yükümlüdür.

İnsan Kaynakları

Terimlerden uygulamaya geçelim

İşletmenizin süreçlerini Qera ERP ile tek sistemde nasıl toplayacağınızı birlikte planlayalım.

Size hazır bir demo göstermiyoruz. Kendi verilerinizle çalışan bir sistem gösteriyoruz.